Ana Sayfa
Özgeçmiş
Yazılar
Haber ve Duyurular
İletişim
 
 
  İletişim

Tel1:+90 (258) 261 24 98
Faks1:+90 (258) 242 87 67
magolcuklu@gmail.com
magolcuklu@hotmail.com


  En Çok Okunanlar

  Faydalı Linkler

  Ziyaretçiler

IP Adresi :54.80.121.186
Aktif Ziyaretçi # :1
Toplam Ziyaretçi # :48783
  Merkez Bankası

22.09.2014 tarihli bilgiler
KodAlışSatış
USD2.24002.2440
EUR2.87812.8833
  YAZILAR

Yazı Yazarı : Av. Mehmet Ali GÖLCÜKLÜ
Yazı Tarihi : 31.05.2013 09:26:02         Yazı 2372 kez okundu.

KAMULAŞTIRMA NASIL YAPILIR
Kamulaştırma işleminin yapılmasında uygulanacak yol ve yöntem anlatılmaktadır.

 

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          Mayıs,2013

KAMULAŞTIRMA NASIL YAPILIR 

Avukat olarak hizmet verdiğim belediyelerde gördüğüm ihtiyaç sebebiyle bu notları hazırladım. Amacım, İlçe ve Belde belediyelerinde hizmet vermeye çalışan fedakâr personele yardımcı olmaktı. Düşünce bu olunca mevzuata vakıf olmayan bir personelin dahi kamulaştırma işlemini yapabilmesini sağlamaya çalıştım. Yurdun her yerinden ve her meslekten insan tarafından aranmış olmam, sitemizi ziyaret edenlerin gün geçtikte artması sebebiyle notların işe yaradığını düşünüyorum. Bu notlar, ihtiyaç hasıl oldukça yeniden gözden geçirilip güncellenmekte ve uygulayıcılara en doğru ve güncel bilgiler verilmeye çalışılmaktadır. Gördüğünüz eksik ve hatalarımız ile taleplerinizi e-mail adresimize gönderdiğiniz takdirde değerlendirileceğini bilmenizi isterim. Kısmen veya tamamen alıntı yapılmasında bir sakınca görmüyorum. Sadece hayır dualarınızı bekliyorum. Değerlendirmelerinizi iletirseniz memnun olurum.
 
Kamulaştırma işlemlerini, aşağıdaki sırayı takip ederek kolayca tamamlayabilirsiniz.

Kamulaştırma işlemleri, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa göre yapılmaktadır.  (Parantez içindeki numaralar 2942 sayılı kanun maddelerini göstermektedir. )
 
ÖZEL KİŞİ VE KURUMLAR KAMULAŞTIRMA YAPABİLİR Mİ?

1982 Anayasasının 46. maddesi “ Devlet ve kamu tüzel kişileri; kamu yararının gerektirdiği hallerde, gerçek karşılıklarını peşin ödemek şartıyla, özel mülkiyette bulunan taşınmaz malların tamamını veya bir kısmını (…) kamulaştırmaya (…) bunlar üzerinde idari irtifaklar kurmaya yetkilidir. “
 
2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu 3.Maddesi ; “ İdareler, kanunlarla yapmak yükümlülüğünde bulundukları kamu hizmetlerinin veya teşebbüslerinin yürütülmesi için gerekli olan taşınmaz malları, kaynakları ve irtifak haklarını, bedellerini nakden ve peşin olarak ödemek suretiyle kamulaştırma yapabilirler. “ 
 
Görüldüğü üzere Anayasamız ve Kamulaştırma Kanunumuz kamulaştırma yapma yetkisini sadece kamu kuruluşlarına vermiştir. Kamu kuruluşu niteliğinde olmayan şirketler, dernekler ve şahısların Kamulaştırma yapmak yetkileri yoktur. Bunlar,  ihtiyaçları olan taşınmazları ancak sahiplerinin rızası ile iktisap edebilirler. 

KAMULAŞTIRMANIN İLK VE ZARURİ ŞARTI

Genel olarak kamulaştırma bedelinin peşin ödenmesi gerekir. Bazı İstisnai durumlarda taksitle de kamulaştırma yapılabilir. (3/2) Ancak kamulaştırmada ana  kural şudur; yeterli ödenek temin edilmeden kamulaştırma işlemlerine başlanamaz.  (3/son)

HANGİ İHTİYAÇLAR İÇİN KAMULAŞTIRMA YAPILABİLİR ?

Kamulaştırma için alınacak kamu yararı kararında kamulaştırmanın ne için yapılacağı net olarak açıklanmalıdır. Gösterilen amacın gerçekleşmesi için taşınmaz malın mülkiyetinin kamulaştırılması gerekmiyorsa mülkiyet kamulaştırılmasına gidilemez. Bu takdirde mülkiyet kamulaştırılması yerine taşınmaz malın belli bir yüksekliği, derinliği veya kaynak üzerine kamulaştırma yoluyla irtifak hakkı kurulmalıdır. Mülkiyet kamulaştırması nasıl yapılıyorsa irtifak hakkı kamulaştırılması da aynı şekilde yapılır. ( 4 ) (Örnek: Enerji nakil hattı – 4586 sk. göre petrol boru hattı – 3213 sayılı maden kanununa göre tesis edilecek irtifak hakları vs. gibi ) İrtifak hakkının tapuya tescil edilebilmesi için de taşınmazın tapuda kayıtlı olması zorunludur. İrtifak kamulaştırması,taşınmazın zemininin mülkiyetine ilişkin bulunmadığından idarenin, kullanan  adına hareket ederek, taşınmazı kullanan  adına tescil ettirip üzerine irtifak tesisine gerek yoktur. (18.HD. 2005/1324 E. 2005/2738 K. 24.03.2005 T. 18.HD. 2004/4406 E. 2004/5461 K. 28.6.2004 T. Aynı Daire 2004/6165 E.2004/6385 K. 23.9.2004 T.) 


KAMULAŞTIRMA (KAMU YARARI) KARARI ALINMASI 
 
Kamulaştırma yapılabilmesi için ilk yapılacak iş, kamu yararı kararı alınmasıdır. Bu karar alınmadan kamulaştırma işlemine başlanamaz. Köy yararına yapılacak kamulaştırmalarda köy ihtiyar kurulu, Belediye lehine yapılacak kamulaştırmalarda Belediye Encümeni, İl Özel İdaresi yararına yapılacak kamulaştırmalarda İl Encümeni tarafından" KAMU YARARI” kararı alınır. ( 5) ( Diğer Kuruluşların KAMU YARARI kararı almaya yetkili kurulları hakkında 5. maddeye bakılmalıdır.) Bu karar 6. maddede yazılı onay mercilerine onaylatılarak kesinleştirilir. İmar planına göre yapılacak kamulaştırmalarda kamu yararı kararı alınmasına gerek yoktur. (6/son) Kamulaştırma yapmaya yetkili merci kamulaştırma işlemine başlandığını gösterir bir karar almakla yetinir. 
 
KAMULAŞTIRMAYA HAZIRLIK  İŞLEMLERİ 

1-Kamulaştırmayı yapacak idare tarafından kamulaştırılacak taşınmaz malların,Tapu Sicil Müdürlüğünden tapu kayıtları, Kadastro Müdürlüğünden çaplı tasarrufvesikaları (Kroki) istenir.  
 
2-Taşınmazın ,yüzölçümü ve cinsini, gösterir ölçekli krokileri yaptırılır. 
 
3-Kamulaştırılan taşınmaz malın sahipleri, tapu kaydı yoksa zilyetleri ve bunların adresleri, tapu, vergi ve nüfus kayıtları üzerinden veya ayrıca haricen yaptırılacak araştırma ile belgelere bağlanmak suretiyle tespit ettirilir. Taşınmaz üzerinde başkalarının hak iddiasında bulunup bulunmadığı araştırılır, Taşınmazın davalı olup olmadığı Mahalli Hukuk Mahkemeleri ve Kadastro Mahkemesi ve tapu dairesinden (18) ve vergi dairesi ile Nüfus idarelerinden sorulur. (7/1) 

4-Beyan değerleri Vergi dairesi ve Mahalli Belediyeden istenir. Vergi beyanı bulunmadığı takdirde beyan yerine geçecek, değerin tespiti, ilgili Vergi Dairesinden talep edilir. (213 sayılı VUK. 72 vd. maddelere göre) Vergi dairesi bu isteği en geç bir ay içinde yerine getirmek zorundadır. (7/2) 

5- Taşınmazın değeri, yörede faaliyet gösteren kurum ve kişilerden, (emlak işi yapan şirket veya kişiler) Ticaret ve Ziraat odalarından sorulur. 

6-Tapudan emsal satışlara ait kayıtlar istenir. 

7-İdarenin yetkili organlarınca Kamulaştırma kararı verildikten sonra, Tapu İdaresine bir yazı yazılarak, kamulaştırılmasına karar verilen taşınmazın tapu kaydına, “kamulaştırma şerhi”  verilmesi istenir. ( Tapuya tescilden itibaren altı ay içinde bedelin tespiti ile idare adına tescil talebinde bulunulmadığı takdirde bu şerh tapu müdürü tarafından resen silinir.) (7/3) 

8-İdare, kendi bünyesinden seçeceği üç kişiden oluşan bir kıymet takdir komisyonu kurar. (Yeterli personel olmadığı takdirde Bayındırlık Müdürlüğü - Özel İdare gibi kurumlardan da personel istenebilir.) Kamulaştırılacak taşınmazın değeri bu komisyon tarafından belirlenir. (8/2) 

9-İdare, mülk sahipleri ile pazarlık yapmak üzere kendi bünyesinden seçeceği üç kişiden oluşan bir uzlaşma komisyonu kurar. (8/3) 

10- İdare, takdir komisyonu tarafından belirlenen bedeli açıklamaksızın, kamulaştırılacak taşınmaz malı satın almak veya idareye ait başka taşınmazla trampa etmek istediğine dair mülk sahibini taahhütlü bir mektupla görüşmeye davet eder.  Bu mektupta 15 gün içinde İdareye başvurulması istenir. Nüfus İdaresinden getirtilen kayıtlara göre tapu maliki ölmüş ise, bu taahhütlü mektup adresleri belirlenebilen mirasçılara gönderilir.(8/4)
 
İlk aşamada tapu malikine mektup tebliğ edilmiş fakat daha sonra açılan tespit ve tescil davası esnasında ölmüş ise tapu makili mirasçıları aleyhine açılan davada, mirasçılara 8. madde tebligatı yapılmasına gerek yoktur. (18. HD. 2002/11399 E. 2003/12486 K .23.12.2003 T.) 
 
Kamulaştırma Yasasının 14/5. maddesine göre; usulüne uygun olarak açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davalarında taşınmaz malın gerçek malikinin daha önce öldüğü anlaşılırsa mirasçıları davaya dahil edilmek suretiyle devam olunur.) ( 5. HD. 2006/13542 E. 2007/1985 K. 20.02.2007 T.) 
 
Kamulaştırma Yasasının 7. maddesi çerçevesinde taşınmaz malikinin adresi, tapu, vergi ve nüfus kayıtları üzerinden araştırılmasına ve zabıtaca yapılan tahkikata rağmen tespit edilememiş ise, 8. madde de özellikle pazarlık için resmi taahhütlü yazı ile malikin çağrılması yeterli görülmüş olup, adresi bulunamayanlara ilanen çağrı yapılacağına dair anılan yasada bir hükme yer verilmemiştir. Hal böyle olunca idarenin adresi bulunamayanlar yönünden uzlaşma girişimi söz konusu olamaz. Araştırmalara rağmen adresi bulunamayan malikler yönünden pazarlık girişiminde bulunulmadan tespit ve tescil istemiyle dava açılması gerekir.( 18.HD.2009/13048 E. 2009/12192 K. 21.12.2009 T.)  
 
Kamulaştırma Kanununun 14/5. maddesinin “malike ve zilyede karşı açılan davaların görülmesi sırasında, taşınmaz malın gerçek malikinin başka bir şahıs olduğu anlaşıldığı takdirde, davaya bu gerçek malik dahil edilmek suretiyle devam edileceği,  amir hükmü karşısında gerçek maliklerin davaya dahil edilmesi suretiyle esas hakkında hüküm kurulması gerekir." ( 5. HD. 2010/7049 E. 2010/14563 K. 14.07.2010 T.) Yukarıda belirtilen araştırmalar ve  işlemler yapılmadığı takdirde İdarenin mahkemeden bedel tespiti ve tescil isteme hakkı doğmaz. Bu işlemler yapılmadan açılan davaların ( ön koşullar gerçekleşmediği için ) reddi gerekir. ( 5 HD.2004/10816 E. – 2005/723 K. 07.02.2005 T.--- 5.HD. 2005/ 822 – 2501 sayı ve 11.03.2005 T. -- 18. HD. 2002/ 3179 – 4750 sayı ve25.04.2002 T. 18. HD. 2002/11399 –2002/12486 sayı ve 23.12.2002 T.) 
 
“ Davalı vekilinin cevap dilekçesi içeriğindeki beyanlarına göre, Yasanın 8. maddesinde öngörülen biçimde uzlaşma konusunda tebligat yapılmış olsa bile anlaşmaya yanaşmayacakları anlaşıldığından davalı asile 8. madde gereğince tebligat yapılmasının sonucu değiştirmeyeceği ve dava ekonomisi de göz önünde bulundurularak ve davaya devam olunarak deliller toplandıktan sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği gözetilmeden mahkemece yerinde olmayan gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir. “ ( 18.HD. 2012/27E.  2012/481 K. Sayılı ve  23.01.2012 tarihli kararı)
 
 
11- “ Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre; mahkemece ilk oturumda 2942 sayılı Kanunun 7 ve 8.maddesinde aranan koşullar yerine gelmediğinin saptanması durumunda davanın reddine karar verilmesi gerekir.Ancak mahkemece işin esasına girilerek,kamulaştırma bedelinin keşfen tespit ve idarece mal sahipleri adına bankaya bloke edilmesinden sonra, artık bu eksiklik nedeniyle davanın reddi isabetli olmaz.”  (HGK.  2007/5-86 E. 2007/93 K.  28.02.2007 T.)
 
12-Mülk sahibi, İdareye 15 gün içinde başvurur, yapılan görüşme sonunda takdir komisyonunca belirlenen değeri geçmemek üzere, anlaşma sağlanırsa, taşınmazın tüm hukuki ve fiili vasıfları ile kamulaştırma bedelini ihtiva eden bir tutanak tanzim edilerek komisyon üyeleri ve malik veya yetkili vekili tarafından imzalanır. (Md. 8/5) İdare, bu anlaşmadan itibaren 45 gün içinde,tutanakta tespit edilen bedelin ödenmeye hazır olduğunu belirterek, mülk sahibini tapuda devir işlemi yapmaya davet eder. Tapuda ferağ işlemi yapılır yapılmaz, üzerinde anlaşılıp tutanağa bağlanan bedel, derhal mal sahibine ödenir. Bu işlemler kamulaştırma sayılır ve bedel tezyidi davası açılamaz. (8/7)

13-Bu görüşmede anlaşma sağlanamaz ise durum bir tutanakla tespit edilerek 10. madde de yazılı usul dairesinde taşınmazın kıymetinin tespiti ve idare adına tapuya tescili için mahalli Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açılır.  (Dilekçe örneği yazımız sonunda verilmiştir)

TAŞINMAZIN DEĞERİNİN TESPİTİ VE  İDARE ADINA TAPUYA TESCİLİ İÇİN
ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNDE DAVA AÇILMASI (10)

Yapılan görüşmeler sonunda mülk sahibiile İdare arasında anlaşma sağlanamadığı veya mülk sahibi, 15 günlük süreiçinde idareye başvurmadığı veya mülk sahiplerine ulaşılamadığı takdirde;İdare, 7. maddeye göre topladığı bilgi ve belgeleri, 8. maddeye göre tutulandeğer tespiti tutanakları, yazılan mektup örneklerini, PTT. alındı evraklarınıve diğer belgeleri dilekçeye ekleyerek mahalli Asliye Hukuk Mahkemesine başvurur. (10)
işbu dilekçede taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin peşin olarak ödenmesi karşılığında idare adına tapuya tesciline karar verilmesi talep olunur. 
 
Mahkeme dilekçenin verildiği günden itibaren en geç 30 gün içinde yapacağı duruşmaya  tarafları davet eder. Adresi bilinmeyenlere ilanın tebligat yapılır.
 
 Davalıya çıkarılacak tebligata dava dilekçesine ekli evrakların birer nüshası da eklenir. İdarece yapılacak araştırmalar sonunda adresi tespit edilemeyenlere Tebligat Kanununun 28.maddesine göre ilanen tebligat yapılır. Tebligatın,aşağıda örneği verilen formda  (tebligat örneği sayfa 17.) yazılı bilgileri ihtiva etmesi zorunludur. (10/3)
 
 Mahkemece, basın ilam kurumu aracılığı ile kamulaştırılacak taşınmazmalın bulunduğu yerde mahalli gazete çıkıyor ise mahalli gazetede ve  Türkiye genelinde yayımlanan bir gazetede  kamulaştırmanın ve belgelerin özeti en az bir defa yayımlanır. ( 10/4 ) 
 
 Hâkim, duruşmada öncelikle tarafları anlaşmaya davet eder. Taraflar, anlaşmaya varırlarsa bu anlaşma duruşma tutanaklarınat eferruatlı şekilde geçirilir, tarafların imzaları alınır. Tarafların Hâkim huzurunda anlaşarak belirledikleri bedel, “kamulaştırma bedelidir. " (10/5) 

Taraflar duruşmada anlaşamazlarsa; Hâkimen geç 10 gün içinde keşif, 30 gün içinde de duruşma yapar. Taşınmazmalın değerinin tespiti için yapılan Keşifte listelerden seçilen bilirkişilerve mahallin muhtarı hazır bulundurulur. ( 10/6) Bilirkişi heyeti 5 kişiden oluşur. ( 3 odalar listesinden, 2  İdare Kurulu listesinden ) (15) Keşifte hazır bulunan muhtarın da beyanı alınır. Bilirkişi heyeti 11. maddedeki esaslara göre taşınmazın değerini belirler ve raporunu en geç 15 güni çinde mahkemeye verir.Dosyaya sunulan bilirkişi raporu Mahkemece derhal taraflara tebliğe çıkarılır. Duruşmaya taraflar veya vekilleri ile bilirkişiler de çağrılır. Duruşmada taraf itirazları dinlenir. Bu itirazlara karşı bilirkişilerin görüşü alınır. (10/8)  Bilirkişilerce yapılan değer tespitinde, Kamulaştırma karar tarihi değil, idarece belgelerin mahkemeye verildiği gün esas alınır. (18.HD.2004/8276 – 10053 sayı ve 23.12.2004 T. )


Tarafların bedelde anlaşamamaları halinde Hâkim gerekirse 15 gün içinde sonuçlandırılmak üzere yeni bir bilirkişi heyeti teşkil eder. Hâkim, bilirkişi raporları ile beyanlardan yararlanarak adil ve hakkaniyete uygun bir bedel tespit eder.
 
 Bedelin tebligatta belirtilen bankaya yatırılması için Hâkimlikçe idareye 15 günlük mühlet verilir. İdare, bankaya yatırdığı kamulaştırma bedeli üzerine hiçbir takyidat koyamaz. Aksi halde peşin ödeme kuralına aykırı davranmış olur, temerrüt faizi ödemek zorunda kalabilir. Gereken hallerde hâkim süreyi bir kereye mahsus olmak üzere uzatabilir. Makbuzun ibrazı üzerine mahkemece bedelin hak sahibine ödenmesine ve taşınmazın idare adına tesciline (tescile tabi değilse terkinine ) karar verilir. Mahkemece, kararın kesinleşmesi beklemeden kamlaştırma bedelinin mülk sahibine derhal ödenmesi için bankaya teskere yazılır. Tescil kararı kesin olup bedele karşı temyiz yolu açıktır. (10/9)
 
Kamulaştırma bedelinin tespiti için açılan davanın dörtay içinde sonuçlandırılamaması hâlinde, tespit edilen bedele bu sürenin bitiminden itibaren kanuni faiz işletilir. (10. Maddeye 
6459/6 sayılı kanunla eklendi.)
 
 Kamulaştırma davaları, Basit Usulü Muhakemeyetabidir.  (2942 sk. m. 37 )



Hak sahibi belirlenemediği takdirde,kamulaştırma bedeli bankaya, üçer aylık otomatik vadeli hesap şeklindeyatırtılır. ( 10/11)

Kamulaştırma işlemine karşı İdari dava açılmış ve yürütmeyi durdurma kararıverilmiş ise, tescil davası idari davanın sonucuna kadar bekletilir. İdari dava karara bağlandıktan sonra bedel tespiti ve tescil davası görülmeye devam olunur. ( 10/14 ) 

Kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal veya maddi hatalara karşı adli mahkemelerde açılacak düzeltim davalarında hangi idareye husumet yöneltileceğinin davetiye ve ilanda açıkça belirtilmemiş olması yahut başkasebeplerle  husumet yanlış yöneltilmiş ise dava hemen reddedilmeyip, gerçek hasma tebligat yapılmak suretiyle davaya devam olunur.( 10/15) (5. HD. 2004/12000 E. 2005/1383 K. 17.02.2005 T.) 
 

KADASTRO GÖRMEMİŞ YERLERDE TESPİT İŞLEMİ  (9)
TAPUSUZ ARAZİNİN KAMULAŞTIRILMASI (19)

1- Kamulaştırılacak yerin kadastrosu yapılmamış ise  İdare, mahallin mülki amirine başvurarak ikiasıl iki yedek bilirkişi seçilmesini ister. Mülki amir 8 gün içindebilirkişileri seçer ve mahalli sulh hukuk mahkemesinde yeminlerini yaptırtarakisimlerini İdare'ye bildirir. Mahallin muhtarı, ihtiyar kurulundan iki üye, bu bilirkişilerle birlikte görev yaparlar. (9) Muhtar, ihtiyar heyeti üyeleri,bilirkişilere 29. maddeye göre ödeme yapılır. 

2-Bu komisyon, ( Mülki amirce seçilen iki bilirkişi, mahallin muhtarı, ihtiyar kurulundan iki üye ) Öncelikle tapuda kayıtlı olmayan kamulaştırılacak taşınmazın, 3402 sayılı kanunun 16. maddesinde sayılan kamu mallarından olupolmadığını, zilyedinin bulunup bulunmadığını, zilyedi var ve taşınmazı zilyetlikle kazandığını iddia ediyorsa mülki amirce seçilen bilirkişiler marifetiyle mahallinde tahkikat yapar, delilleri toplar keyfiyeti bir tutanaklat espit eder. Tutanakta; taşınmazın yüzölçümü, zilyedin kimliği, vergi kaydı,zilyetliğin başlangıç tarihi, süresi, mülkiyeti kazanma şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirtilir. Taşınmazın kamu malı olduğu anlaşılırsa kamulaştırmaya gerek yoktur. (30/1) Böyle durumlarda İdareler arasında devir sözkonusu olur. 
 
3-İdarece hazırlanan ve 10. madde uyarınca toplanan belgelerin tamamıt aşınmazın bulunduğu mahal asliye hukuk mahkemesine bir dilekçe ekinde sunulur.Taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile idare adına tescili istenir. (19/3)
4-Mahkeme, taşınmazın bedelini 10. maddede belirtilen usul ve sürede belirler. Mahkeme,İdarenin sunduğu belgelerden zilyedin iktisabını geçeli sayarsa kamulaştırma bedelini belirleyen bilirkişi raporunu idareye ve raporla birlikte idarenin sunduğu belgeleri de zilyede tebliğ eder. Taşınmazın durumunu o yerin en büyük mal memuruna bildirir. Hem mahalli hem de yurt geneline yayın yapan bir gazetede ilan eder. (19/4-5) Bu ilanda;
 a) Taşınmaz malın bulunduğu yeri, mevkii,sınırı, miktarı,
b) Zilyedink imliği,
c) Kamulaştırma bedelinin yatırılacağı banka,
d) Konuya vetaşınmaz malın değerine ilişkin tüm savunma ve delillerin, ilan tarihinden 
  itibaren on gün içinde mahkemeye yazılıolarak bildirmeleri gerektiği,
e) Hak sahiplerininson ilandan itibaren bir ay içinde itiraz etmedikleri takdirde, 
  kamulaştırma bedelinin zilyede ödeneceğine karar verileceği belirtilir.

5-Taşınmazı elinde bulunduranın (zilyet), zilyetlikle iktisap iddiasının 9.madde gereğince seçilmiş bilirkişiler marifetiyle incelenip, delillerin toplanması ve keyfiyetin bir tutanakla tespit edilmesi ve bu tutanağın mahkemeye verilecek evrak arasına konulması gerekir. Eğer bu evrak noksansahâkim idareye müzekkere yazarak bu evrakın hazırlanıp gönderilmesi ister. (18.HD, 2002/6256 - 7285, 26.06.2002 T.)
 
6-Son ilantarihinden itibaren otuz gün içinde Hazine veya üçüncü bir kimse tarafından itiraz edilmediği takdirde, mahkemece kamulaştırma bedeli olarak tespit edilenmiktarın, peşin ve nakit olarak zilyet adına ilanda belirtilen bankaya yatırılması ve yatırıldığına dair makbuzun ibraz edilmesi için idareye onbeşgün süre verilir. Gereken hallerde bu süre bir defaya mahsus olmak üzerema hkemece uzatılabilir. İdare tarafından kamulaştırma bedelinin zilyet adına yatırıldığına dair makbuzun mahkemeye ibrazı halinde mahkemece, taşınmaz malın idare adına tesciline ve kamulaştırma bedelinin zilyede ödenmesine karar verilir ve bu karar tapudairesine ve paranın yatırıldığı bankaya bildirilir.
 
Bu müddet içindeHazine veya üçüncü şahıslar tarafından itirazedilmesi halinde ise, mahkemece, tespit edilen kamulaştırma bedelininileride hak sahipliğini ispat edecek kişiye ödenmek üzere idarece ilanda belirtilen bankada açılacak üçer aylık vadeli hesaba yatırılmasından sonra, taşınmaz malın idare adına tesciline kararverilir.
 
Başkası adınatapulu, sahipsiz ve/veya zilyedi tarafından iktisap edilmemiş yerin kamulaştırmasında binaların asgarî levazım bedeli, ağaçların ise 11 inci madde çerçevesinde takdir olunan bedeli zilyedine ödenir.

KISMEN KAMULAŞTIRMA  (12)
( İşe yaramayan artık kısmın kamulaştırılması zorunluluğu )
 
Taşınmazın tamamının değil de bir kısmının kamulaştırılması gerektiğinde, değertakdiri 2942 sayılı kanunun 12. maddesinde belirlenen esaslarına göre yapılır.Burada üç alternatifin göz önünde tutulması gerekir; 

1-Artık kısmın değerinde, kamulaştırma işlemi sebebiyle bir değişiklikolmadığı takdirde; 11. maddeye göre takdir edilen bedelde bir değişiklik yapılmasına gerek yoktur. Taşınmazı kısmen kamulaştırılan kimse, kamulaştırma bedelinin, kalan kısım sebebiyle arttırılmasını isteyemez. Bilirkişi heyeti budurum raporunda izah etmelidir. İmar parseline dönüşmemiş yerlerde yapılan kısmi kamulaştırmalarda değer kaybından söz edilemez. ( 5.HD. 2003/19047 E. 2003/4047 K. 24.03.2003T. )

2-Artık kısmın değerinde kamulaştırma sebebiyle eksilme meydana geliyorsa; Eksilenmiktar bilirkişi heyeti tarafından belirlenerek, 11. maddede belirtilen esaslara göre tespit edilen kamulaştırma bedeline ilave edilerek kamulaştırmabedeli bulunur. Kamulaştırmadışında kalan kısım İmar mevzuatına göre kullanılabilir ise, kesme, ihata duvarı çekme, eski özelliklere göre kullanılır hale getirme masrafları da belirlenerek kamulaştırma bedeline ilave edilir. (18.HD. 1992/701 E. 1992/1370 K. 12.03.1992 T. ) ( 5.HD. 2005/11220 E. 2006/62 K.23.01.2006 T. ) 

3-Artık kısmın değerinde kamulaştırma sebebiyle artma meydana geliyorsa; Artan miktar bilirkişi heyeti tarafındanbelirlenerek, 11. maddede belirtilen esaslara göre tespit edilen kamulaştırma bedelinden çıkarılarak kamulaştırma bedeli bulunur. Ancak bu nedenle yapılacak indirme kamulaştırma bedelinin % 50 sinden fazla olamaz. ( 18.HD. 1994/3968 E.1994/5688 K. 26.04.1994 T.)

4-Kamulaştırmadan arta kalan kısım, kamulaştırma sebebiyle işe yaramayacak hale gelirse ; mülk sahibinin kamulaştırma tebligatının yapıldığı günden itibaren otuzgün içinde idareye başvurarak bu kısmın da kamulaştırılmasını talep etmesi halinde, idare kalan kısmı da kamulaştırmak zorundadır. Baraj kamulaştırmalarında daha farklı bir yöntem uygulanmaktadır. Bunun için “ Baraj İnşaatı İçin Yapılan Kamulaştırmalarda, Kamulaştırma Sahasına Mücavir Taşınmaz Malların Kamulaştırılması Hakkında Yönetmelik’e” bakılmalıdır. .) (12) ( Resmi Gazete 06/08/1985 T. ve 18834sayılı)

KAMULAŞTIRMAYA KARŞI MÜLK SAHİPLERİNİN DAVA HAKKI  (14)
( İdari yargıda iptal - adli yargıdadüzeltim davaları )
 
İdari yargıda iptal davaları 
Taşınmazı kamulaştırılanlar, mahkemecet aşınmaz bedelinin tespiti ve tescil davası dilekçesinin kendilerine tebliğ edildiği günden itibaren, (tebligat yapılamayanlar tebligat yerine geçmek üzere mahkemece gazete ile yapılan ilan tarihinden itibaren,)  otuzgün içinde, kamulaştırma işlemine karşı  taşınmazın bağlı bulunduğu mahallin İdare Mahkemesinde iptal davası açabilirler. İdare Mahkemeleri, 2577 sayılı kanunun2. Maddesine göre,  İdari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat bakımından hukuka uygun olup olmadıklarını inceler. İşlem bu beş faktörden birisine aykırı bulunur ve iptal edilirse ortada kamulaştırma işlemi kalmaz. 
 
Süresi içinde hem İdare Mahkemesinde İptal davası, hem de Adli Yargıda  maddi hata davası açılmışise, maddi hataya bakan Adli yargı hakimi, idare mahkemesinin kararına göre hareket eder; İptal davasınabakan İdare Mahkemesi  yürütmenin  durdurulması kararı vermiş ise, maddi hata davasına bakan adli Yargı  hakimi baktığı davayı ( maddi hata – değer tespit- tescil ) İdare mahkemesinin baktığı iptal davası kararı kesinleşinceye kadar bekletir. İdare mahkemesi yürütmeyi durdurma kararı vermemişse;  idari yargıda görülmekte olan iptal davasının bekletici mesele olarak kabulü mümkün değildir. Bu takdirde adli yargı yasadaki usule göre davayı görür ve karara bağlar. 
 
Adli Yargıda görülen maddi hata davası kararabağlanmadan evvel, İdari yargı kamulaştırma işleminin iptaline karar vermiş iseAdli yargı ( yürütmenin durdurulmasına karar verilmemiş olsa bile) İdari Yargıkararının kesinleşmesini beklemelidir. (5. HD. 2007/15241 E. 2008/581 K. 29.01.2008 T.)
 
İdari Yargıda açılacak davalar önceliklegörülür. (14) Süre hesabında, tebligatın yapıldığı gün hesaba katılmaz. (HUMK. 161) 
 
Adli yargıda Maddi hata davaları
Kamulaştırılmasına karar verilent aşınmazın malikleri; mahkemece taşınmaz bedelinin tespiti ve tescil davası dilekçesinin kendilerine tebliğ edildiği günden itibaren, ( tebligatyapılamayanlara gazete ile yapılan ilan tarihinden itibaren, otuzgün içinde, kamulaştırma işlemine karşı  mahalli adliye mahkemesinde maddi hatalara karşı  düzeltim davası açılabilirler. 30 günlük süre hak düşürücü süre olup mahkemece resen nazara alınacağından davanın mutlaka bu süre içinde açılması gerekir. 
 
Mülk sahibi hemiptal davası hem maddi hata davası açmak isterse her ikisini de 30 gün içinde açması gerekir. Aksi halde dava hakkı düşer. 
 
İdare tarafından Asliye Hukuk Mahkemesine değer tespiti ve tapuya tescil davası açıldığında,Mahkeme tüm evrakların bir örneğini mülk sahiplerine,  tebliğ eder. “Hakların kullanılması ve borçların yerine getirilmesi bakımından kamulaştırma işlemi mal sahibi için10 uncu madde uyarınca mahkemece yapılan tebligatla başlar.”  (25) ( HGK.  2008/5-300 E. 2008/308 K.09.04.2008 T.) Bu sebepletebligatı alan mülk sahipleri kendilerine tebliğ edilen evrakları çok dikkatli bir şekilde incelemelidir. 
 
“ 2942 sayılı Kamulaştırma Yasasının 14. maddesinde maddihata davaları düzenlenmiştir. Bu maddeye dayanılarak Kıymet Takdir Komisyonuncataşınmaza değer biçilmesi sırasında taşınmazın yüzölçümünün eksik veya fazlag österilmesi, zemin üzerinde bulunan bir yapı yahut tesisin unutulması ve yahut hesaplamada yanlışlık olması veyahut zemin üzerinde bulunmadığı halde bir yapıve tesise değer takdir edilmesi durumunda bu yanılgıların düzeltilerekd eğerlendirilmesi maksadıyla kamulaştırma bedelinin arttırılması veya azaltılması için maddi hata davası açılabilir. Maddi hata davası, takdir edilen kamulaştırma bedelinin arttırılması ve azaltılması davası ile birlikte açılabileceği gibi müstakil bir dava şeklinde de açılabilir. “ (HGK.  2002/5-341 E. 2002/415 K. 22.05.2002 T. )   İştirak halinde veya müşterek mülkiyette, paydaşların tekbaşına dava hakları vardır. Açılan davaların sonuçları dava açmayanları etkilemez. İdarenin de, kamulaştırma belgelerinin mahkemeye verildiği günden itibaren otuz gün içinde maddi hatalara karşı adli yargıda düzeltim davası açma hakkı bulunmaktadır. 

İHTİLAFLI TAŞINMAZIN KAMULAŞTIRILMASI  (18)

İdare, kamulaştırılacak taşınmaz üzerinde ihtilaf olup olmadığını tapudan,Kadastrodan, mahkemelerden sorarak ve mahallinde araştırma yaparak tespit eder. 
Taşınmazın mülkiyeti üzerinde ihtilaf ve dava olduğunun tespit edilmesi halindeidarece, 10. madde uyarınca hazırlanan belgelerin tamamı mahalli Asliye Hukuk Mahkemesine sunulur ve taşınmaz değerinin tespiti ile, kamulaştırma bedelininilerde belli olacak hak sahibine peşin ödenmesi karşılığında idare adına tesciline karar verilmesi talep edilir. Mahkemece, ilgili dava dosyaları getirtilerek incelenir ve tespit edilen mülkiyet davasının tüm taraflarına 10.madde uyarınca tebligatlar çıkartılır ve ilanlar yaptırılır. Kamulaştırma bedeli 10. maddedeki usule göre belirlenir. Tespit edilen kamulaştırma bedelinin mülkiyet davası sonunda tespit edilecek hak sahibine ödenmek üzeremahkemenin belirleyeceği bankaya 3 er ay otomatik vadeli hesaba yatırtılarak taşınmazın idare adına tesciline karar verilir. Bu karar, paranın yatırıldığı bankaya ve tapu dairesine bildirilir. 
 
“Dava konusu taşınmazın zilyedinin mahkeme kararı ile belirleneceği ve zilyed ile idarenin aynı Yasanın 7 ve 8.maddeleri uyarınca anlaşmaya varması halinde bu durum, ileride başka itilaflara yol açabileceğinden, Kamulaştırma Kanununun 8. maddesindeki prosedürün (rızaen satın alma)  uygulanma olanağı yoktur.” “ 5.HD. 2012/7925 E. 2012/13518 K. 20.06.2012 T.)
 
Bu maddede öngörülen işlemler, tebligat yapıldığı halde mahkemeye gelmeyenlerin yokluğunda yapılır.
 
Kamulaştırılan taşınmaz  sicile kaydı gerekmeyen bir niteliğe dönüşmüşise, (yol vs. gibi) istek halinde mahkemece tapudan  terkinine karar verilir.
 
Bu tescil ve terkin işlemi sırasında malsahiplerinin bu taşınmaz mal nedeniyle vergi ilişkisi aranmaz. Ancak, tapudairesi durumu ilgili vergi dairesine bildirir.
 
14 üncü maddede belirtilen 30 gün içinde,kamulaştırma işlemine karşı hak sahipleri tarafından idari yargıda iptal davasıaçılması ve idari yargı mahkemelerince de yürütmenin durdurulması kararıv erilmesi halinde mahkemece, idari yargıda açılan dava bekletici mesele kabul edilerek bunun sonucuna göre işlem yapılır.
 
Kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptalveya maddi hatalara karşı adli mahkemelerde açılacak düzeltim davalarında hangi idareye husumet yöneltileceğinin tebligat ve ilan belgelerinde açıkça belirtilmemiş veya yanlış gösterilmiş olması nedeniyle davada husumet yanlış yöneltilmiş ise, gerçek hasma tebligat yapılmak suretiyle davaya devam olunur. 
 
KAMULAŞTIRILAN TAŞINMAZIN BOŞALTILMASI (20)

Mahkemece, kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili için tapuya bir yazı yazılır. Bu yazıya mahkeme kararı da eklenir. Buna istinaden Kamulaştırılan taşınmazın tamamı veya kamulaştırılan kısım İdare adına tescil edilir. Taşınmaz idare adına tescil edilmedikçe icradan boşaltma istenemez. (12.HD.1985/13447 E. 1986/7373 K. 24.06.1986 T. ) Taşınmazın tapuya tescilini takiben, İcra Dairesine eldeki mahkeme kararı ve tapu ile başvurularak taşınmazın boşaltılması talep edilir.İcra Müdürlüğünün 15 gün içinde boşaltılması için gönderdiği tebligata rağmen taşınmaz boşaltılmaz ise İcra Müdürlüğü tahliye ve teslim işlemini gerçekleştirir.İtiraz ve şikayet tahliyeyi durdurmayacağı gibi bu konuda ihtiyati tedbir kararı daverilemez. Taşınmazın boşaltılması sebebiyle mal sahibi ve idare tazminatla sorumlu tutulamaz. Ekili arazinin boşaltılması hasat sonuna bırakılır. Beklenmesi mümkün değil ise belirlenen hasat bedeli tazminat olarak ödenmek suretiyle boşaltma işlemi gerçekleştirilir. Kamulaştırma bedeli hesaplanırken hasat bedeli dahil edilmiş ise tazminata gerek kalmaz. 
 
İDARENİNTEK TARAFLI OLARAK KAMULAŞTIRMADAN VAZGEÇMESİ  (21)

İdare, kamulaştırmanın her aşamasında kararı veren ve onaylayan yetkili merciin kararı ile kamulaştırmadan tek taraflı olarak kısmen veya tamamen vazgeçebilir. Bu takdirde dava giderleri, harç, emek ve işin önemi gözetilerek davalı için takdir edilecek maktu vekâlet ücreti idareye yükletilir.  Buradaki maktu vekalet ücreti  Baro asgari ücret tarifesinde yazılı ücret değildir.  Mahkeme,sarfedilen emek ve mesaiyi dikkate alacak makul ve maktu bir ücrete hükmedecektir. (2) (5. HD. 1991/25961 E. 1991/34155 K. 11.11.1991 T.)   Bu gibi durumlarda mülk sahibinin, almış olduğu kamulaştırma bedelini kanuni faizi ile birlikte İdareye iade etmesi gerekir.Konunun daha iyi anlaşılabilmesi için Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2004/5-240 E. 2004/240 K. Sayılı ve28.04.2004 tarihli kararı aynen aşağıya alınmıştır; “Davacı idarenin kamulaştırmadan vazgeçildiğine dair çektiği ihtarname davalıya 29.4.2002gününde tebliğ edilmiş, bu ihtarın tebliğinden itibaren 15 günlük sürenin bitimi olan 15.5.2002 gününde davalı kamulaştırma bedelini iade etmemiş,temerrüde düşürülmüştür. Bu sebeple temerrüt faizi davalının temerrüde düşürüldüğü 15.5.2002 gününden itibaren hesaplanmalıdır. “ İdare, idari işlemin iptali için İdare mahkemesinde, maddi hatalar sebebiyle adli yargıda açılan düzeltim (tashih)davalarının kesinleşmesine kadar bu maddeye göre kamulaştırma işleminden vazgeçebilir. Kesinleşmeden sonra bu maddeye göre kamulaştırmadan tek taraflı olarak vazgeçilemez. Kamulaştırılan taşınmaza idarenin ihtiyacı kalmamış ise 22. maddeye göre işlem yapılması gerekir. (3) 

İDARENİN, TAŞINMAZA İHTİYACI KALMAMASI SEBEBİYLE VAZGEÇME (22)

Kamulaştırmanın tamamlanmasından ve işlemin kesinleşmesinden sonra, taşınmazın,kamulaştırma amacına tahsis olunmasını gerektirir ihtiyaç ortadan kalkmış,kamulaştırılan taşınmaza idarenin artık ihtiyacı kalmamış ise idare, mal sahibi veya mirasçılarına aldıkları kamulaştırma bedelini üç ay içinde iade ederek taşınmazı geri alabileceklerini  tebliğ eder. Üç aylık süre hak düşürücü süre olduğundan sürenin geçilmesi halinde bu hak kullanılamaz.  Madde, mülk sahibine, idareyi taşınmazı geri vermeye zorlama hakkı vermez. Kanun, İdareye tek taraflı olarak bir takdir hakkı tanımıştır. Şahıs aldığı ve geri ödediği paraya faiz ödemeyecektir. (4) “ Üç aylık geçtikten sonra malikin idareye para yatırması ve idarenin de taşınmaz tapusunu malike iade etmesi hukuki sonuç doğurmaz.”  (HGK. 1997/7-519 E.1997/788 K. 08.10.1997 )

MAL SAHİBİNİN GERİ ALMA HAKKI  (23)

Kamulaştırma bedelinin kesinleşmesinden itibaren beş yıl içinde, kamulaştırmayı yapan idarece  kamulaştırma amacına uygun hiç bir işlem veya tesisat yapılmaz veya kamu yararına yönelik bir ihtiyaca tahsis edilmeyerek taşınmaz mal olduğu gibi bırakılırsa,mal sahibi veya mirasçıları kamulaştırma bedelini aldıkları günden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte ödeyerek, taşınmaz malı geri alabilirler. Doğmasından itibaren bir yıl içinde kullanılmayan geri alma hakkı düşer. (23) Birden fazla parselin aynı amaç için kamulaştırılması halinde en son parselin kamulaştırma bedelinin kesinleşme tarihinin, hak düşürücü sürenin başlangıç günü olarak esas alınması gerekir. (5. HD. 2005/14298 E. 2006/269 K. 24.01.2006T. 5.HD. 2010/9459 E. 2010/11774K. 21.06.2010) 
Kamulaştırma amacına uygun ödenek sağlanması, yatırım programına alınması,imar düzenlemesine tabi tutulması, proje hazırlanması gibi eylem ve işlemlerin de “kamulaştırma amacına yönelik işlemler “ olarak kabulü ve geri alma talebinin reddi gerekir. (18.HD. 2002/6097 E. 2002/7058 K. 20.06.2002 ) Geri alma davaları Adli yargıda görülür.

İADELERDE BEDELDEN DÜŞÜLECEK HASAR(24)
 
Kamulaştırma yapıldıktan belli müddet sonra 21-22-23. maddeler uyarınca mülk sahibine iade sırasında taşınmaz bazı değişikliklere uğramış olabilir. ( binayıkılmış veya bakımsızlıktan hasar görmüş, dikili ağaçlar bakılmadığı için kurumuş veya  sökülmüş vs.)  Bu gibi durumlarda nasıl hareket edileceği 24. Madde ile düzenlenmiştir. Bu hükme göre mülk sahibi, kamulaştırma tarihindeki değerine göre taşınmazın uğradığı hasar bedelinin idareye geri vereceği kamulaştırma bedelinden düşülmesini isteyebilir. İdare bu talebi kabul etmediği takdirde  açılacak bir dava ile hasar bedelinin mahkemece belirlenmesi ve idareden tahsili talep edilir.Kamulaştırmayı yapan idare uygulamada gördüğümüz gibi bu talebi büyük ihtimalle kabul etmeyecektir.Taşınmazı geri almak isteyen mülk sahibi bu durumda aldığı kamulaştırma bedelinin tamamını idareye yatırıp, arkasından  hasar davası açmalıdır. Hasar bedelini idareden talep etmek niyeti olan mülk sahiplerinin tapuyu idareden devir alırken yapılan resmi akde “hasar bedelini talep hakkımı saklı tutuyorum” şerhini yazdırmaları veya idareye tapu devrinden önce bir dilekçe vererek bu niyetlerini bildirmeleri uygun olur. Bu davalar, taşınmazın bulunduğu mahal Asliye Hukuk Mahkemesinde açılır. 5. Hukuk Dairesinin kararlarına göre bu tür davalar  10 senelik zaman aşımına tabidir. ­­­­­­­­­­­­­­­­Hasar bedeli olarak mahrum kalınan kar veya kamulaştırma süresi içindeki kira kaybı bu maddeye dayanılarak talep edilemez. (5.HD.1987/7446 E. 1988/8413 K. 18.10.1984 T.)  



KAMULAŞTIRMA İŞLEMİ TARAFLAR İÇİN NE ZAMANBAŞLAR (25/1)
 
Hakların kullanılması ve borçların yerine getirilmesi bakımından kamulaştırma işlemi, mal sahibi için 10 uncu madde uyarınca idare tarafından açılan bedel tespiti ve tescil davasına ait davetiyenin mülk sahibine tebliği ile başlar. Daha önce yapılan işlemler tarafları bağlamaz.Kamulaştırma hukukundan doğan tüm haklar ( Asliye Hukuk Mahkemesinde açılacak maddi hata davası, İdare Mahkemesinde açılacak  iptal davası vs.) tebligat tarihinden itibaren kullanılmaya başlar. Şayet mülk sahibi bir şekilde kamulaştırmadan haberdar olmuş ve tapusunu mahkeme tebligatından evvel idareye devretmiş ise yukarda bahsedilen süreler tapuda yapılan devir tarihinden itibaren  işlemeye başlayacaktır.  Kendisine tebligat yapılamayan,kamulaştırmayı gazete ilanından öğrenenler için de süre gazete ilan tarihindei şlemeye başlar.
İdare, kamulaştırmadan her aşamada vazgeçebildiği için işlemin iptali için İdare Yargıya başvuramaz.  Maddi hatalara karşı ise, Asliye Hukuk Mahkemesinde kamulaştırma evraklarının mahkemeye verildiği günden itibaren 30 gün içinde düzeltim davası açabilir.  (14/3) 
 
MÜLKİYETİN İDAREYE GEÇMESİ (25/1)
 
 Kamulaştırılan taşınmazın mülkiyeti mahkemenin vereceği tescil kararı ve paranın mülk sahibi adına bankaya yatırılması ile idareye geçer. Mahkemenin tescil kararı tarihinden itibaren mal sahibinin taşınmazda yeni inşaat yapma, ekim –dikim yapma,  mevcut inşaatta esaslıd eğişiklikler yapma gibi kullanım hakları sona erer. Bundan sonra yapılanlarınd eğeri dikkate alınmaz.Tescil kararından sonra malikin taşınmaz üzerinde tasarrufta bulunması ve harcama yapması yahut taşınmaza zarar veren eylemlerde bulunması yasaklanmıştır. Mahkemece verilen tescil kararı ile idare taşınmaz üzerinde tasarruf hakkına kavuşur.Henüz tescil kararı verilmeden para mülk sahibi adına bankaya yatırıldığı için bu tür kamulaştırmalarda faize hükmedilemez. ( 5. HD. 2000/20309E. 2003/2423 K. 03.03.2003 T. ) 
 
TRAMPA YOLU İLE KAMULAŞTIRMA (26)
 
Kanun koyucu kamulaştırılan taşınmaz bedelinin nakit  yerine, taşınmaz verilerek ödenmesine de imkan vermiştir. Bunun ilk şartı, mülk sahibinin kamulaştırma bedelini  taşınmaz olarak almaya rıza göstermesidir. Hukuk devletinin bir gereği olarak bu işlem mülk sahibinin  muvafakati ile  gerçekleşecektir. 
 
Takas veya trampa yoluyla taşınmaz verilerek kamulaştırma bedelini ödemek şu şartlara tabidir;  
 
1- Mülk sahibinin rıza göstermesi, 
2- Bedel yerine verilecek taşınmazın kamu hizmetine tahsis edilmemiş olması,  
3- Kamulaştırma bedeliolarak verilecek idareye ait taşınmazın değerinin kamulaştırılan taşınmazın değerinin % 120 sini geçmemesi.  

İdare, kamulaştırma bedelinin tamamını veya bir kısmını yukarıdaki şartlar dairesinde taşınmaz vermek suretiyle ödeyebilir. İki taşınmaz arasında zuhur edebilecek fark taraflarca nakit olarak karşılanacaktır. Kamulaştırma bedeliy erine geçecek taşınmazın değerini kamulaştırmayı yapacak idarenin ihale komisyonu,  yoksa bu amaçla kuracağı komisyon belirleyecektir.  
 
ACELE KAMULAŞTIRMA (27)
 
Bazı kamu hizmetlerinin zaman geçirilmeden, ivedilikle görülmesi gerekir. Gecikme halinde kamu menfaati bundan telafisi imkânsız zararlar görür. Yukarıda izah edilen olağan prosedür uygulanırsa kamu hizmetinin aksaması ihtimali çok yüksektir. Acil ve istisnai durumlarda kamu hizmetinin  yapılması için  taşınmaza ihtiyaç duyuluyorsa İdare, 27.Maddede düzenlenen yöntemle bu ihtiyacını karşılayabilir. Kanun koyucu, maddede belirtilen şartların gerçekleşmesi halinde, kıymet takdiri dışındaki  işlemler sonraya bırakılarak, taşınmaza el konulması imkanını sağlamıştır. Acele el koyma yolu istisnai bir yöntem olup,  maddede sayılan üç halden birisi sözkonusu olduğunda başvurulabilir. Bu hallerin dışında bu maddeye göre acele elkoyma yoluna gidilemez. Aksi halde İdare mahkemesi işlemin iptaline karar verebilir.  
 
1 - 3634 sayılı “ Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun “ uygulanmasında yurt savunması ihtiyacı sebebiyle, 
2- Bakanlar Kurulunca aciliyetine karar verilen hallerde,
3- Özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda,
 
Acele el koyma kararı verilmesi halinde kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere ilgili idarenin talebi  ile mahkemece yedi gün içinde o taşınmazmalın 10 uncu madde esasları dairesinde ve 15 inci madde uyarınca seçilecek bilirkişilerce tespit edilecek değeri, idare tarafından mal sahibi adına 10uncu maddeye göre yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya yatırılarak  taşınmaza el konulabilir. (27 ) Acele el koyma kakarlarının temyizi kabil değildir. (5.HD. 2005/11331 E. 2005/11104 K. 18.10.2005 T. )
 
İdarenin, acele el koyma kararından makul bir süre sonra 10.Maddeye göre bedel tespiti ve tescil davası açması gerekir. İdarenin bu davayı açmaması halinde, makul süre bekleyen mülk sahibi kamulaştırmasız el atmah ükümlerine göre idare aleyhine dava açabilir. ( 5.HD. 2004/4272 E. 2004/5949 K. 24.05.2004 T.)  
 
İdarenin 27. Maddeye göre belirlediği değer kamulaştırma bedeli değildir. 10. Maddeye göre açılacak bedel tespiti ve tescil davasında mülk sahibinin değere itiraz etmesi halinde, bilirkişi marifetiyle mahallinde keşif yapılması ve yeniden  dava tarihi itibariyle kamulaştırma değeri  belirlenmesi gerekir. ( 5.HD. 2006/5510 E. 2006/7378 K. 15.06.2006 T.) 
 
Mahkemece, 27. maddeye göre bedel yönünden verilen karar delil tespiti niteliğinde olup anlaşmazlığı çözümleyen nihai bir karar mahiyetinde olmadığından davacı idarece, taraflarca bedelde anlaşma olmaması ve taşınmazın ferağı verilmemesi halinde 4650 sayılı yasanın 10. maddesi uyarınca bedel tespiti ve tescil davası açılabileceğinden, temyizi kabil kararlardan değildir.Ancak, sadece el koymaya ve el koymaya esas bedelin tespitine karar vermekle yetinmek gerekir tescile de karar verilemez. (5.HD.  2004/1109E. 2004/4239 K. 06.04.2004 T.)
 
Acele el koyma dava dilekçesi örneği yazımız sonunda verilmiştir. (Sayfa 18)
 

KAMULAŞTIRMA MASRAFLARI 
Kamulaştırma için yapılan, Muhtar, bilirkişi, keşif masrafları, tapu harçları,vekalet ücretleri ile bu kanun gereğince yapılması gereken tüm masrafları kamulaştırmayı yapan idare karşılar.( 29) “   



KAMUYA AİT MALLARIN KAMULAŞTIRILMASI (30)
1- Taşınmaz mala, kaynak veya irtifak hakkına ihtiyacı olan idare, 8 inci Madde uyarınca bedelini tespit eder. 
2- Bu bedel esas alınarak ödeyeceği bedeli de belirterek mal sahibi idareye yazılı olarak başvurur. 
3- Mal sahibi idare, devre muvafakat etmez veya altmış gün içinde cevap vermez ise alıcı idare Danıştay 1. Dairesine başvurarak istenen taşınmazın mülkiyetinin devrine karar verilmesini talep eder. Danıştay 2 ay içinde konuyu kesin karara bağlar.

Taraflar bedelde anlaşamadıkları takdirde; alıcı idare, Danıştay’ın devir kararının tebliğinden itibaren otuz gün içinde, 10 uncu Madde de yazılıusule göre mahkemeye başvurarak, kamulaştırma bedelinin tespitini ister. ( Bu yargılamalarda 29.6.1938 tarihli ve 3533 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaz). 
Mahkemece, 10 uncu Maddeye göre belirlenen kamulaştırma bedelinin bankaya yatırılması için alıcı idareye onbeş gün süre verilir. Makbuzun ibrazı halinde mahkemece, taşınmaz malın alıcı idare adına tesciline ve kamulaştırma bedelinin mal sahibi idareye ödenmesine karar verilir ve bu karar, tapu dairesine ve paranın yatırıldığı bankaya bildirilir. Tescil hükmü kesin olup tarafların bedele ilişkin temyiz hakları saklıdır. (30)

______________________
(1) Kamulaştırma Kanunu Ali Haydar KARAHACIOĞLU Ankara 1998 Sh. 493
(2) Kamulaştırma Zeki AKAR, Ankara 2000 sh. 598 
(3) Kamulaştırma Zeki AKAR, Ankara 2000 sh..596 
(4) Kamulaştırma Zeki AKAR, Ankara 2000 s. 610
 
 
 
 
 
 
 
ASLİYE HUKUKHÂKİMLİĞİNE
----------------

DAVACI  : …………. BelediyeBaşkanlığı
VEKİLİ  : Av. …………………….
DAVALI  : ……………………., 
DAVA  :Kamulaştırılmasına karar verilen taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti 
  ile tapusunun iptaline ve ….belediyesi adına tapuya tesciline karar verilmesi 
  talebinden ibarettir. 
HARÇ DEĞERİ  : Maktu harca tabidir. 
DAVANIN İZAHI  : …………. Belediye Encümeninl7.11.2010 Tarih ve 147 Sayılı Kararına istinaden, Belediye Başkanlığı tarafından davalının maliki bulunduğu ………. Tapu Sicil Müdürlüğünde SamanlıkMah. 72 Ada, 1- 2 - 3 - 17 parsel sayılı dört adet taşınmazın tamamının İmar Planına göre otopark alanında kaldığından kamulaştırılmasına karar verilmiştir. 
Davacı Belediye, Kamulaştırılmasına karar verilen taşınmazın maliklerine bedelip eşin ödenmek üzere pazarlıkla satın almak istediğini 15.11.2010 tarihinde elden tebliğ ettirmiştir. Davalılar, taşınmazları belediyeye rızaen satmak üzere başvurmuş isede bedelde anlaşma sağlanamadığından rızai devir gerçekleşmemiş ve durum ……/……/2010 tarihli tutanakla tespit olunmuştur. 
Davalıya ait taşınmazların kamulaştırma bedelinin kanundaki usullere göre tespiti ile bu bedelin peşin ödenmesi karşılığında işbu taşınmaza ait tapunun iptaline ve bu dört parselin.............. Belediye Başkanlığı adına tapuya tesciline karar verilmesini temin için dava açılması gerekmiştir. 

HUKUKİ SEBEPLER : İlgili Mevzuat hükümleri. 
DELİLLE : Kamulaştırma evrakları, Keşif vs. 
SON TALEP : Kamulaştırılmasına karar verilen, ...............ilçesi …….. Mah.mahallesi 46 ada 2 parsel sayılı davalıya ait …. m2.lik taşınmazın bedelinin tespitine, bu bedel karşılığında taşınmazın kamulaştırılmasına, taşınmaza aittapunun iptaline, kamulaştırılan taşınmazın davacı adına tapuya tesciline,(tescile tabi değilse terkinine) masrafların ve avukatlık ücretinin davalılardan alınmasına karar verilmesini arz ve talep ederiz…/……/2013 




   DavacıVekili 


EKLERİ : 
1- Vekalet suret
2- Davalılara yazılan yazı.. 
3- Davalılara yapılan tebligata ait PTT. alma haberi. 
4- Değer tespitine ilişkin muhtelif kuruluşlardan alınan fiyatla ilgili belgeler ve Takdir Komisyonu  
  Raporu. 
5- Kamulaştırma kararı. 
6- Kamulaştırılacak alana ait Kroki ve İmar Planı. 
7- 2942 Sk. 10. maddesine göre tebligat. ( aşağıda örneği görülen ) 
8- Kamu yararı kararı.





 
 
 
 
 
 
 
 
 
Davalıyaçıkarılacak tebligat örneği (10)

(İşbu form doldurularak Tescil dava dilekçesine ekli olarak davalıya tebliğ edilecektir )

1-Taşınmazın tapu kaydı  :……………………………………………………………….. 

2-Maliklerin kimlikleri ve adresleri : ……………………………………………………………...

3-Kamulaştırmayı yapan idare : ………………………………………………..…….........
4- Davalarda husumetin kime yöneltileceği : ……………………………………..........................

5-Mahkemece tespit edilen bedelin
  yatırıldığı banka .  :…………………………………………………………..…


6-Tebligattan itibaren 30 gün içinde adli yargıda maddi hatalara karşı düzeltim, idari yargıda iptal davası açabilirsiniz, 

7-30 gün içinde İdari yargıda dava açmadığınız, idari davanın açıldığı ve yürütmenin durdurulması kararı alındığını belgelemediğiniz takdirde,kamulaştırma işlemi kesinleşecek ve mahkemece tespit edilen bedel karşılığında taşınmazınız idare adına tapuya tescil edilecektir. 

8-Konuya ve taşınmaz malın değerine ilişkin tüm savunma ve delillerinizi tebliğ tarihinden itibaren 10 gün içinde mahkemeye yazılı olarak bildirmeniz, gerekir.(Md 10)
 
 
 
 
 
( Acele elkoma dilekçe örneği )
 
ASLİYE HUKUKHÂKİMLİĞİNE
………..
 
DAVACI    : ……………………………
VEKİLİ : Av.  
 
DAVALI : 
 
DAVA : 2942 sayılı kanun 27. maddesine göre acele el koyma talebi. 
DAVANINİZAHI  : ……….  Belediye Encümenin ………. Tarih ve ….Sayılı Kararı ile davalının maliki bulunduğu …………köyü, ….. parsel, ….. kütükno.lu taşınmazın  tamamının, (…kamulaştırma sebebi yazılacak…… )kamulaştırılmasına karar  verilmiştir. 
 27. maddede gösterilen yasal şartlar gerçekleşmiş bulunduğundan, kamuhizmetinin ifası için kamulaştırılan taşınmaza derhal el konulması gerekmektedir. 2942 sayılı kanunun 27.maddesi uyarınca kamulaştırılan taşınmazın değerinin tespiti ile, belirlenecek değerin bankaya yatırılmasını  müteakipid arece taşınmaza el konulmasına karar verilmesini talep etmek gerekmiştir. 
 
HUKUKİ  : 2942 Sk. 27.maddesi, İlgili Mevzuat hükümleri.  
 
DELİLLER   : Dilekçemize ekli, Kamuyararı kararı, tapu kaydı, vs.
 
SONTALEP    : Belediye Encümenince Kamulaştırılmasına karar verilen, ………… köyü ,…………. mevkiinde kain, ……. parsel,….kütükno.lu ……. metre kare genişliğindeki taşınmazın, kıymetini etkileyen unsurlarının ve kıymetinin tespitini, belirlenecek bedelin bankaya davalı adına açılacak hesaba yatırtılmasını, makbuzun ibranızı takiben de taşınmaza acilen el konulmasına  kararverilmesini  arz ve talep ederiz.…….2013 
  
 Davacı Vekili 
 Av. …………………..
Eki :  1- Vek.sureti. 
 2- Kamulaştırma evrakları tebligatlar.
 3- Tapu kayıtları. 
 
 
 


 
ANA SAYFA
ÖZGEÇMİŞ
YAZILAR
HABER ve DUYURULAR
İLETİŞİM